نرخ ثابت تجزيه?پذيري بخشb در زمان t (c) در ماده خشک و پروتئين در تمام گونه?هاي مطالعه شده داراي تفاوت معني?دار است (جدول 4-7). بيشترين مقادير ضريب تجزيه?پذيري(a) در ماده خشک مربوط به گونه يونجه و در تجزيه?پذيري پروتئين مربوط به دو گونه يونجه و L.sativa است در حالي?که در تجزيه?پذيري ماده خشک کمترين مقدار(a) مربوط به گونه L.sativa و در تجزيه?پذيري پروتئين مربوط به سه گونه A.inflatum، مخلوط گونه?ها و C.comans است. بيشترين مقادير ضريب(b) در تجزيه?پذيري ماده خشک مربوط به L.sativa و در تجزيه?پذيري پروتئين مربوط به مخلوط گونه?ها است. کمترين مقادير ضريب(b) در تجزيه?پذيري ماده خشک مربوط به گونه يونجه و در تجزيه?پذيري پروتئين مربوط به A.inflatum و يونجه است. نتايج پارامتر ضريب(c) نيز نشان ?داد که در تجزيه?پذيري پروتئين بيشترين مقدار مربوط به تيمار C.comans و کمترين مقدار مربوط به دو گونه A.inflatum و L.sativa است. در حالي?که در تجزيه?پذيري ماده خشک بيشترين ضريب(c) مربوط به گونه A.inflatum وکمترين ميزان مربوط به يونجه است (جدول 4-7).

جدول 4- 6- مقايسه ضرايب تجزيه?پذيري ماده خشک و پروتئين گونه?ها در روش In-situ(درصد ماده خشک)
منابع تغييرات
ضرايب تجزيه?پذيري
ميانگين هر تيمار
ميانگين
مربعات
df
sig

A. inflatum
C. coman.s
L. sativa
Mix
M. sativa

تجزيه?پذيري
ماده خشک
a
c1/34
bc07/38
c0/33
b96/39
a20/51
88/157
4
**001/0

b
b17/36
bc73/32
a4/43
b3/35
c40/26
18/113
4
*002/0

c
a117/0
c063/0
b08263/0
d047/0
d0476/0
002/0
4
**001/0
تجزيه?پذيري
پروتئين
a
b50/29
b7/35
a17/44
b2/31
a87/48
84/163
4
**001/0

b
c47/37
b43/44
ab03/48
a2/50
c53/35
132/124
4
**001/0

c
b07/0
a06/1
b076/0
ab096/0
ab0793/0
005/0
4
0/104n.s
*و** به ترتيب داراي اختلاف در سطح 5% و 1% و n.s نشان از عدم اختلاف معني?دار است.

4- 3- 3- تجزيه?پذيري مؤثر ماده خشک و پروتئين گونه?هاي مطالعه شده در سرعت?هاي عبور متفاوت با روش In-situ
بررسي نتايج تجزيه?پذيري مؤثر(ED) ماده خشک و پروتئين با ميزان عبور در سرعت?هاي 2% =k، 5% =k و8% =k به ترتيب براي شرايط نگهداري، شرايط پروار و شرايط شيردهي در کيسه?هاي نايلوني نشان داد که در تمام سرعت?هاي عبور تجزيه?پذيري مؤثر پروتئين و ماده خشک تمام تيمارها داراي اختلاف معني?دار است(جدول 4-8). نتايج نشان ?داد در تمام سرعت?هاي عبور، بيشترين ميزان تجزيه?پذيري موثر ماده خشک و پروتئين مربوط به گونه يونجه است. کمترين مقادير تجزيه?پذيري ماده خشک در سرعت?هاي عبور 2%، 5% و 8% مربوط به گونه C.comans است. مقادير تجزيه?پذيري ماده خشک در سرعت?هاي عبور 2% و 5% گونه يونجه بيشترين ميزان بوده در حالي?که در چهار تيمار باقي?مانده شامل A.inflatum، L.sativa، C.comans و مخلوط گونه?ها اختلاف معني?داري مشاهده نمي?شود. همچنين نتايج نشان ?داد که کمترين ميزان تجزيه?پذيري پروتئين در سرعت 8% مربوط به گونه L.sativa است. مقادير تجزيه?پذيري مؤثر ماده خشک و پروتئين گونه A.inflatum نيز متوسط مي?باشند(جدول 4-8).

جدول 4- 7- مقايسه تجزيه?پذيري مؤثر ماده خشک و پروتئين گونه?ها در روش کيسه نايلوني In-situ (درصد ماده خشک)
منابع تغييرات
(ميزان سرعت عبور%)
ميانگين هر تيمار
ميانگين
مربعات
df
sig

A. inflatum
C. coman.s
L. sativa
Mix
M. sativa

تجزيه پذيري
ماده خشک
2= k
c01/65
d01/63
b01/68
c86/64
a83/69
41/22
4
**001/0

5= k
b43/59
c4/56
b06/60
c27/57
a13/64
29/27
4
**001/0

8= k
b53/55
c6/52
bc1/55
bc16/53
a10/61
03/34
4
**001/0
تجزيه پذيري
پروتئين
2= k
b6/73
b13/73
b83/71
b63/72
a23/77
07/13
4
*029/0

5= k
b43/66
b1/66
b8/62
b1/64
a73/70
24/27
4
*014/0

8= k
b06/62
bc13/61
c33/57
bc56/58
a63/66
11/39
4
**005/0
*و** به ترتيب داراي اختلاف در سطح 5% و 1% و n.s نشان از عدم اختلاف معني?دار است.

نتايج تجزيه?پذيري مؤثر(ED) ماده خشک و پروتئين ميزان عبور در سرعت?هاي 2% =k، 5% =k و8% =k نشان ?داد که با افزايش سرعت عبور ميزان تجزيه?پذيري موثر ماده خشک(نمودار a) و پروتئين(نمودار b) در تمام تيمارهاي مطالعه شده داراي روند نزولي است(تصوير 4-8). با توجه به تصوير(4-8) بيشترين مقادير تجزيه?پذيري مؤثر ماده خشک و پروتئين در تمام سرعت?ها مربوط به يونجه و کمترين مقادير در تجزيه?پذيري ماده خشک مربوط به C.comans و پروتئين مربوط به L.sativa است.

تصوير 4-8- نمودار روند تجزيه?پذيري موثر ماده خشک (a) و پروتئين (b) در سرعت?هاي عبور متفاوت در روش کيسه نايلوني

بررسي همبستگي ميزان ناپديد شدن ماده خشک و پروتئين در روش کيسه نايلوني با ميزان گاز توليد شده در تمام تيمارهاي مطالعه شده در تمام زمان?هاي انکوباسيون مشابه نشان داد که ميزان همبستگي بين ميزان گاز توليدي با تجزيه?پذيري ماده خشک در روش کيسه نايلوني در زمان?هاي انکوباسيون مشابه داراي همبستگي(R2 =0/923) (نمودار a) و ميزان همبستگي بين ميزان گاز توليدي با تجزيه‌پذيري پروتئين در روش کيسه نايلوني در زمان?هاي انکوباسيون مشابه داراي همبستگي(R2 =0/93) (نمودار b) است (تصوير 4-9).

تصوير 4-9- نمودار ميزان همبستگي بين تجزيه?پذيري ماده خشک و پروتئين روش کيسه نايلوني با ميزان گاز توليدي در زمان?هاي انکوباسيون يکسان

فصل پنجم
بحث

5- 1- نتايج تجزيه شيميايي
امروزه شناسايي گياهان مرتعي با ارزش مورد نظر متخصصين دام در کشورهاي مديترانه و خاورميانه قرارگرفته و جمع آوري اطلاعات علمي در زمينه نباتات مرتعي و آگاهي از تغييرات ارزش غذايي در گونه?هاي مختلف و همچنين در دوره?هاي فنولوژي مختلف در گياهان مرتعي، به?عنوان راه?گشاي بسيار مهم و موثر در استفاده بهينه و مناسب ازمراتع بوده و به?عنوان يک ضرورت مهم در راستاي توسعه پايدار در مراتع مطرح مي باشد (اينال و گولسن، 1995). از طرفي با توجّه به اين?که آگاهي از کيفيت علوفه از لحاظ ترکيبات شيميايي و فيزيکي براي تأمين نياز غذايي دام از لحاظ انرژي، پروتئين، مواد معدني و ويتامين?ها امري ضروري مي باشد و زماني امکان?پذير است که راه?هاي مناسب با دقت بالا و هزينه کمتر م نظر قرار گيرند (ترکان، 1378). محققان متغييرهاي درصد نيتروژن، پروتئين خام، خاکستر، مواد آلي، چربي خام، انرژي خام، الياف نامحلول در شويندة خنثي و اسيدي، انرژي قابل هضم، انرژي متابوليسمي، هضم?پذيري مادة خشک، هضم پذيري مادة آلي، هضم پذيري مواد آلي مادة خشک، کل مواد مغذي قابل هضم، ويتامين A وE ومواد معدني را در شرايط مختلف محيطي مطالعه کرده?اند (ارزاني، 1388). نتايج مطالعات نشان داد که نيتروژن و پروتئين خام همبستگي بالايي با ساير متغييرها داشته و تعيين پروتئين خام در تنظيم جيره دام براي حفظ وضعيت گوارش نشخوارکنندگان مهم مي باشد (NRC ، 1987). الياف خام به?دليل عدم تفکيک دقيق هيدرات?هاي کربن، در تنظيم جيره دام مورد توجه قرار نگرفته و اجزاي تشکيل دهنده آن بطورجداگانه مانند ADF (شامل سلولز و ليگنين) و NDF (الياف نامحلول در شوينده خنثي) به علت تفکيک دقيق?تر هيدرات?هاي کربن نامحلول در تعيين هضم?پذيري مد نظر مي?باشد. ون?سوئست (1991) نيزالياف نامحلول درشوينده?هاي اسيدي (ADF) بهترين شاخص ارزش غذايي مي?داند. البته NDF يک معيار شکم پُرکن براي مصرف اختياري بوده و لذا آن?را در معيار ارزش غذايي علوفه در مراتع محدود مي?سازد (ارزاني، 1388). چربي بجز ارتباط معني?دار با نيتروژن و پروتئين خام با ديگر مؤلفه?ها ارتباط چنداني نداشته و گرچه در انرژي?زايي اهميت دارد امّا بخش چشم?گيري از چربي خام را چربي?هاي غيرحقيقي تشکيل داده (مکدونالد و همکاران، 1975؛ نيکخواه و امانلو، 1374) و به?دليل تأثير بسيار جزئي در توليد انرژي، به?عنوان شاخص ارزش غذايي از اهميت آن کاسته شده و درجدول ارزشيابي علوفه گزارش نشده است (NRC ، 1987). با توجّه به موارد مطرح شده به نظر مي?رسد که در بررسي نتايج ارزش غذايي علوفه?هاي دامي و به?ويژه علوفه هاي مرتعي توجه به دو شاخص پروتئين خام و ADF مي?تواند مد نظر قرار گرفته و به?عنوان دو شاخص مهم، توجه بيشتري شده است.
نتايج نشان مي?دهد که ميزان پروتئين خام در گونه?هاي مطالعه شده به ترتيب (19/19%)M.sativa، (67/18%) C.comans، (72/9%) L.sativa، (36/9%) مخلوط گونه?ها و (43/8%) A.infelatum مي?باشد. با توجّه به مقادير بدست آمده ميزان پروتئين خام دو گونه M.sativa و C.comans نسبت به سه تيمار دارا اختلاف قابل توجهي مي?باشند و سه تيمار ديگر داراي مقادير نزديک بهم مي?باشند. با توجه به اين?که گونه يونجه جز لگوم?ها بوده وعلاوه بر اين?که داراي برگ?هاي پهن مي?باشد، داراي باکتري?هاي همزيست با ريشه بوده که توان تثبيت ازت خاک را دارا مي?باشند. اين عامل اغلب سبب افزايش و بالا بردن مقادير پروتئين در اين گونه?ها مي?شوند. همچنين گونه C.comans داراي فرم رويشي بانچ شکل (تمام ساقه?ها و برگ?ها به?صورت مجتمع از پاي بوته رشد مي?کنند) بوده و اغلب داراي برگ?هاي فوق العاده زياد و به?صورت افشان از پاي گياه مي?باشد که سبب افزايش نسبت برگ به ساقه مي?شود به?طوري?که مي?توان گفت که اغلب اندام هوايي گياه متعلق به برگ?هاي گياه مي باشد. لذا مي?توان علت بالا بودن ميزان پروتئين در دو گونه M.sativa و C.comans را در ارتباط با تثبيت ازت و پهن برگ بودن برگ?ها در يونجه و نسبت و ساختار برگي اندام گونه C.comans دانست. رضايي (1384 ) نيز در گزارشات خود بالا بودن پروتئين در گياهان را در ارتباط با نسبت بالاتر برگ به ساقه گونه، پهن برگ بودن دانسته که بخش بيشتري از وزن گياه را به?خود اختصاص مي?دهد. لذا با توجّه به اين‌که شاخص الياف ‌نامحلول در شوينده اسيدي، نشان دهنده ميزان سلولز و ليگنين مي‌باشد و اين‌کربوهيدرات?هاي ساختاري نيز بيشتر در سلول?هاي استحکامي گياه واقع در بخش?هاي محکم گياه مانند ساقه ديده مي‌شوند (ارزاني، 1388)، افزايش ساقه و کاهش نسبت برگ به ساقه سبب افزايش کربوهيدرات?هاي ساختاري مي?شود. همچنين مطالعات کلين‌چيت97 و همکاران (2007)، ميزان 2/18 درصد، تراتر98 و همکاران (2001) ميزان 8/18 درصد و فستر99 و همکاران (2007)، ميزان 8/19 درصد پروتئين‌خام را براي يونجه گزارش دادند. مطالعات نجف نژاد (1385) و تقي‌زاده و همکاران(1380)، در بهترين مرحله رويشي(غنچه‌دهي)، ميزان پروتئين‌ خام يونجه را 23 درصد نشان مي‌دهد. گونه A.infelatum به علت کم بودن نسبت برگ به ساقه و فرم رويشي که اغلب به بخش?هاي ساقه بلند اختصاص دارد سبب کم بودن بخش پروتئني گونه مذکور مي باشد. اين گونه جز خانواده گرامينه بوده و اغلب داراي ساختارهاي خشبي?تري نسبت به لگوم?ها مي?باشند. گونه جز خانواده گرامينه بوده و ساختار گياهي سلول?هاي استحکامي که شامل سلولز و ليگنين و کربو هيدرات?هاي ساختاري مي?باشند تا حدود زيادي مشابه مي?باشند (ارزاني، 1388). نتايج همچنين نشان مي?دهد که بيشترين مقادير ADF مربوط به گونه يونجه بوده و ساير تيمارها که متعلق به گراس?ها و شبه گراس ها مي?باشند تفاوت معني?داري با يکديگر نشان نمي?دهند به?طوري?که ميزان ADF در گونه?هاي مطالعه شده به ترتيب (83/21%)M.sativa، (47/14%) C.comans، (6/17%) L.sativa، (5/15%) مخلوط گونه?ها و (03/18%) A.infelatum مي?باشد. اين نتايج با

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید